นวดแผนไทยตรวจรักษาข้อเท้าแพลงระดับ 2 ด้านหน้า | ข้าง
การตรวจก่อนรักษา
1. สังเกตลักษณะการเดินของผู้ป่วย2. ซักประวัติ
3. สังเกตบริเวณตาแหน่งที่เป็นโรค ดูอาการบวม-แดง-ร้อน-สีของบริเวณที่บวม และการบิดผิดรูปของข้อเท้า
4. ตาแหน่งที่เป็นจุดเจ็บข้อเท้าด้านหน้าหลังเท้า ข้อเท้าด้านข้างตาตุ่มด้านใน และข้อเท้าตาตุ่มด้านนอก
5. ยืนเขย่งปลายเท้า ถ้ายืนเขย่งไม่ได้แสดงว่าเกิดจากกระดูกข้อเท้าเคลื่อน
6. ตรวจองศาข้อเท้าโดยการกระดกข้อเท้าขึ้นลง
7. ทดสอบกาลังเท้าโดยการถีบปลายเท้า พบจะไม่มีแรง
การรักษา
1. นวดพื้นฐานขา เปิดประตูลม เน้นข้อเท้า และผลักกระดูกในตาแหน่งที่เป็นให้เข้าที่2. นวดพื้นฐานและนวดสัญญาณ 1, 2, 3, 4, 5 ขาด้านนอก เน้นสัญญาณ 5 และนวดแนวเส้นพื้นฐานต่อจากสัญญาณ 5 ลงมาถึงตาตุ่มนวดเน้นรอบตาตุ่มด้านนอก
- จุดเน้นสัญญาณ 5 เป็นจุดที่เพิ่มประสิทธิผลของการรักษาเนื่องจากเป็นสัญญาณที่ใช้บังคับเลือดและความร้อนเข้าข้อเท้าออกหลังเท้า ซึ่งเป็นสัญญาณที่ใช้แก้สันนิบาตตีนตกโดยตรง รวมทั้งยังช่วยแก้ ขาลีบ ตะคริวน่อง อัมพาตขา
- จุดเน้นดังกล่าวเป็นจุดที่เพิ่มประสิทธิผลของการรักษาเนื่องจากเป็นสัญญาณช่วยบังคับเลือดและความร้อนเข้าข้อเท้าออกฝ่าเท้า ซึ่งเป็นสัญญาณที่ใช้แก้โรคที่เกี่ยวกับข้อเท้า ได้แก่ ข้อเท้าเคลื่อน ข้อเท้าแพลง ข้อเท้าอักเสบ ลดอาการเกร็งหรือเป็นตะคริวปลายเท้า ช่วยแก้ ลมขึ้นเบื้องสูง ชักกระตุก ลมบ้าหมู ตะคริวเข้าท้อง
4.1 กรณีตรวจชีพจรบริเวณสัญญาณ 5 ขาด้านในเต้นไม่ชัดเจนให้คัดเส้น เพื่อตรวจประเมินการเต้นของสัญญาณและประเมินผลการรักษาร่วมด้วย
4.2 กรณีกระดูกขบกันด้านหน้าใช้การผลักกระดูกด้านหน้า มีวิธีดังนี้
- ผู้ป่วยนอนหงาย หมอนั่งท่าหนุมานถวายแหวนโดยตั้งเข่าระดับฝ่าเท้า
- วางนิ้วโป้งมือด้านในบริเวณข้อเท้าด้านหน้าและกดนิ่ง
- มือด้านนอกจับบริเวณส้นเท้าโดยใช้ท้องแขนท่อนล่างนาบฝ่าเท้า
- ดึงส้นเท้าพร้อมดันปลายเท้าเข้าหาข้อเท้า นิ้วโป้งมือด้านในกดข้อเท้าให้นิ่ง
- เอามือข้างที่ใช้ดึงส้นเท้าออกโดยเอาเข่าดันฝ่าเท้าแทน พร้อมกับเอามือข้างที่ถอนมาวางซ้อนบริเวณข้อเท้าลงน้าหนัก หน่วง เน้น นิ่ง
- ผู้ป่วยนอนหงาย หมอนั่งท่าหนุมานถวายแหวนโดยตั้งเข่าระดับฝ่าเท้า
- วางนิ้วโป้งมือด้านในบริเวณตาตุ่มด้านนอกแนวรอยบุ๋มข้างตาตุ่มบริเวณที่ติดกับข้อเท้าโดยใช้การกดในท่าคว่ามือ ทิศที่กดดันไปทางนิ้วก้อย
- มือด้านนอกจับในแนวขวางของฝ่าเท้าโดยฝ่าเท้าของผู้ป่วยอยู่ในอุ้งมือ ปลายนิ้วมือทั้ง 4 จับบริเวณนิ้วโป้งเท้าหรือขอบสันเท้าด้านใน รวบจับให้กระชับ
- ดึงบิดเท้าไปทางนิ้วโป้งเท้า หมุนข้อเท้าเป็นวงกลมออกทางนิ้วก้อย แล้วดันปลายเท้าขึ้นและเลื่อนนิ้วโป้งที่กดบริเวณตาตุ่มมากดบริเวณข้อเท้าด้านหน้าแทน ถอนมือที่จับเท้าออกใช้เข่ากดแทนที่ แล้วนานิ้วโป้งมือข้างที่ถอนกดซ้อนบริเวณข้อเท้าแทน ใช้เข่าดันปลายเท้าเข้าหาข้อเท้า
การตรวจหลังรักษา
ตรวจซ้าเหมือนการตรวจก่อนการรักษาและเปรียบเทียบเพื่อประเมินความก้าวหน้าของการรักษาในแต่ละครั้งคาแนะนา
1. ประคบน้าแข็งทันทีในกรณีเกิดอุบัติเหตุข้อเท้าแพลง (ภายใน 24 ชั่วโมง)2. ประคบด้วยความร้อน (หลังได้รับบาดเจ็บ 24 ชั่วโมง)
3. พักการใช้ข้อเท้า
4. ห้ามบิด ดัด สลัดข้อเท้า เนื่องจากอาจทาให้เกิดการยืดหรือฉีกขาดของเอ็นมากยิ่งขึ้น
5. บริหารโดยการขยับข้อเท้าให้ทุกทิศทาง เช่น หมุนข้อเท้า เข้า – ออก กระดกเท้า ขึ้น – ลง เหยียดเท้า บริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเท้าโดยเฉพาะกล้ามเนื้อที่ใช้กระดกเท้า ข้อสาคัญของการบริหารต้องไม่ทาให้เกิดการเจ็บของข้อ
6. งดอาหารแสลง
