การนวดพื้นฐานขา และเปิดประตูลม


การนวดพื้นฐานขา และเปิดประตูลม

ท่านวด

ผู้ถูกนวด นอนหงาย ขาทั้ง 2 ข้างเหยียดตรง
ผู้นวด    นั่งคุกเข่าหรือพับเพียบตรงระดับเอว หันเท้าไปทางปลายเท้าของคนไข้
  • แนวเส้นที่ 1 ให้ผู้นวดนั่งพับเพียบข้างลาตัวผู้ป่วย ใช้นิ้วหัวแม่มือด้านนอก (ด้านปลายเท้าหรือข้างเดียวกับที่นั่งข้างคนไข้) กดลงบนแนวกล้ามเนื้อชิดกระดูกหน้าแข้ง 2 จุด เรียกว่า "จุดนาคบาท" กดเรียงกันลงมา โดยเฉียงนิ้วหัวแม่มือ 45 องศา กับแนวกระดูกหน้าแข็ง และให้นิ้วมือ 4 นิ้วประคองบนหน้าแข้ง จากนั้นใช้นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างวางคู่กันในลักษณะหงายมือ กดลงแนวกล้ามเนื้อชิดกระดูกหน้าแข้งต่อเนื่องจากจุดที่ 2 ในจุดที่ 1 กดไล่เรียงนิ้วต่อเนื่องไปจนถึงข้อเท้า โดยให้นิ้วมือ 4 นิ้วประกบด้านล่าง แต่ละจุดกดนานใช้เวลา คาบน้อย ประมาณ 10- 15 วินาที
  • แนวเส้นที่ 2 ใช้นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างคู่กันในลักษณะหงายมือ กดลงบนแนวกล้ามต้นขาเหนือหัวเข่าประมาณ 2 นิ้วมือผู้นวด แนวเดียวกับขอบลูกสะบ้าด้านนอก กดเรียงนิ้วต่อเนื่องไปตามขาท่อนบนจนถึงหัวตะคาก (กดไปตามแนวกลางกล้ามเนื้อขาท่อนบน) แต่ละจุดกดนานใช้เวลาคาบน้อย
  • แนวเส้นที่ 3 พลิกมือกลับ โดย นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างชี้ลงกดลงบนแนวกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างเริ่มจากแนว ปุ่มตัวตะคาก กดเรียงนิ้วคู่ต่อเนื่องไปถึงเหนือหัวเข่า 2 นิ้วมือ แต่ละจุดกดนานใช้เวลา คาบน้อย
  • แนวเส้นที่ 4 จากจุดด้านข้างหัวเข่าถัดจากปุ่มกระดูกใช้ นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างคู่กันในลักษณะคว่ำมือ กดลงบนแนวกล้ามเนื้อ กดเรียงนิ้วต่อเนื่องไปตามด้านข้างขาท่อนล่างจนถึงจุดสุดท้ายเหนือตาตุ่ม หรือ "จุดเอ็นร้อยหวาย" ทำการกดนวดคลายหลังเท้า โดยใช้นิ้วหัวแม่มือกดลงบนหลังเท้าคนไข้ค่อย ๆ รีดผิวและเอ็นจากปลายด้านข้างนอดเข้าหาปลายด้านข้างด้านใน เริ่มจากด้านในจนสุดปลายเท้า ถึงนิ้วเท้า แล้วแบะปลายเท้าออก แต่ละจุดกดนานใช้เวลา คาบน้อย
การเปิดประตูลม หลังจากการนวดพื้นฐานขาแนวเส้นที่ 4 แล้ว จะทำการเปิดประตูลม โดยผู้นวดเลื่อนตัวขึ้นมาบริเวณชายโครง (ซี่โครงซี่สุดท้าย) นั่งคุกเข่าทั้งสองข้าง โดยไม่นั่งทับส้น หันหน้าไปทางศีรษะของผู้รับการบำบัด วางปลายนิ้วก้อยแตะ หัวตะคาก ให้สันมือทำมุม 45 องศากับ หัวตะคาก ซึ่งจะสัมผัสได้ถึงการเต้นชีพจร กดนวดโดยการโน้มตัวลงเพื่อใช้น้ำหนักตัวเพิ่มแรงกด ใข้เวลา คาบใหญ่ กดจนชีพจรที่สัมผัสได้ เต้นเบาลงหรือหายไป กดนาน 30 -45 วินาที แต่ไม่ควรเกิน 45 วินาที

โดยทั่วไป การนวดพื้นฐานขาฉบับราชสำนัก มีวิธีนวดรวม 3 ท่า

กองบรรณาธิการ

ชมรมแพทย์แผนไทยลูกศิษย์ อ.สุวรรณ ตั้งจิตรเจริญ

ผู้เขียน & บรรณาธิการ

รวมผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และบุคคลากรแพทย์แผนไทยหลายสาขา นำเสนอองค์ความรู้และข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้องของศาสตร์แพทย์แผนไทย ภูมิปัญญาไทย โดยเป็นแหล่งค้นคว้า สืบหาข้อมูล และการเรียนรู้เรื่องสุขภาพ เผยแพร่แก่สังคมเพื่อการดูแลสุขภาพดีอย่างยั่งยืน